Cold Chain trong chuyển phát nhanh quốc tế hoạt động ra sao? Quy trình bảo vệ hàng hóa nhạy cảm với nhiệt độ

Trong ngành logistics, thời gian không phải lúc nào cũng là yếu tố quan trọng nhất. Đối với nhiều loại hàng hóa, nhiệt độ mới là yếu tố quyết định chất lượng khi đến tay người nhận.

Một lô vaccine chỉ cần vượt ngưỡng nhiệt độ cho phép trong vài phút có thể mất hiệu lực. Một hộp thực phẩm đông lạnh nếu bị rã đông giữa hành trình sẽ không còn đảm bảo chất lượng. Hay những mẫu xét nghiệm y tế cũng có thể trở nên vô giá trị nếu chuỗi bảo quản bị gián đoạn.

Đó là lý do Cold Chain ra đời. Đây không đơn thuần là vận chuyển bằng xe lạnh hay kho lạnh, mà là cả một hệ thống kiểm soát nhiệt độ liên tục từ điểm gửi đến điểm nhận.

Cold Chain là gì?

Cold Chain (chuỗi lạnh) là hệ thống bảo quản và vận chuyển hàng hóa trong một dải nhiệt độ được kiểm soát xuyên suốt toàn bộ hành trình.

Khác với vận chuyển thông thường, mục tiêu của Cold Chain không phải chỉ đưa hàng đến nơi nhanh nhất, mà là giữ cho nhiệt độ của hàng hóa luôn nằm trong giới hạn cho phép.

Mỗi loại hàng sẽ có yêu cầu khác nhau.

Ví dụ:

• Thực phẩm đông lạnh có thể cần duy trì ở mức -18°C hoặc thấp hơn.
• Hải sản tươi thường được bảo quản từ 0°C đến 4°C.
• Một số dược phẩm yêu cầu nhiệt độ từ 2°C đến 8°C.
• Vaccine hoặc chế phẩm sinh học đặc biệt có thể cần môi trường dưới -70°C.

Điều quan trọng là nhiệt độ phải được duy trì ổn định trong toàn bộ quá trình vận chuyển.

Cold Chain bắt đầu ngay từ khâu đóng gói

Nhiều người nghĩ chuỗi lạnh chỉ bắt đầu khi hàng được đưa lên xe hoặc máy bay. Thực tế, Cold Chain bắt đầu ngay từ khâu chuẩn bị hàng.

Trước khi đóng gói, sản phẩm phải được bảo quản đúng nhiệt độ theo yêu cầu.

Sau đó, hàng hóa được đặt vào các loại bao bì chuyên dụng như thùng cách nhiệt, hộp giữ lạnh hoặc container lạnh. Tùy từng loại hàng, bên trong có thể sử dụng đá gel, đá khô (Dry Ice) hoặc vật liệu giữ nhiệt để duy trì mức nhiệt cần thiết trong nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày.

Việc lựa chọn vật liệu đóng gói phụ thuộc vào thời gian vận chuyển, điều kiện thời tiết và yêu cầu bảo quản của từng mặt hàng.

Vận chuyển không chỉ là “đi từ A đến B”9

Một kiện hàng Cold Chain thường trải qua nhiều điểm trung chuyển.

Hàng được lấy từ người gửi, vận chuyển đến kho khai thác, đưa ra sân bay, chờ xếp lên máy bay, hạ cánh tại quốc gia đích, làm thủ tục hải quan rồi tiếp tục vận chuyển đến người nhận.

Ở mỗi điểm dừng, nhiệt độ đều phải được duy trì.

Điều này đồng nghĩa với việc xe tải lạnh, kho lạnh tại sân bay, container chuyên dụng và khu vực lưu trữ đều phải hoạt động đồng bộ. Chỉ một mắt xích gặp sự cố cũng có thể làm gián đoạn toàn bộ chuỗi lạnh.

Thiết bị giám sát nhiệt độ đóng vai trò quan trọng

Trong vận chuyển Cold Chain hiện đại, dữ liệu quan trọng không kém bản thân kiện hàng.

Nhiều lô hàng được gắn Temperature Data Logger hoặc cảm biến nhiệt độ. Các thiết bị này liên tục ghi nhận nhiệt độ trong suốt hành trình.

Khi hàng đến nơi, người nhận có thể kiểm tra toàn bộ lịch sử nhiệt độ để xác nhận rằng sản phẩm luôn được bảo quản đúng tiêu chuẩn.

Đối với các lô hàng giá trị cao, một số thiết bị còn có khả năng truyền dữ liệu theo thời gian thực. Nếu nhiệt độ vượt ngưỡng cho phép, hệ thống sẽ phát cảnh báo để đơn vị vận chuyển xử lý ngay.

Những rủi ro có thể làm đứt gãy Cold Chain

Chuỗi lạnh chỉ hiệu quả khi mọi công đoạn đều được kiểm soát.

Một số nguyên nhân phổ biến khiến Cold Chain bị gián đoạn gồm:

• Hàng chờ quá lâu ngoài môi trường.
• Chuyến bay bị hoãn hoặc hủy.
• Bao bì giữ nhiệt không phù hợp với thời gian vận chuyển.
• Đá khô hoặc đá gel hết tác dụng trước khi hàng đến nơi.
• Thiết bị làm lạnh gặp sự cố.
• Nhân viên thao tác không đúng quy trình khi bốc dỡ hàng.

Trong nhiều trường hợp, hàng hóa vẫn đến đúng thời gian nhưng chất lượng đã không còn đảm bảo vì chuỗi lạnh bị gián đoạn trong một khoảng thời gian ngắn.

Vì sao Airport Cargo đóng vai trò quan trọng?

Đối với hàng hóa Cold Chain, sân bay không chỉ là nơi trung chuyển.

Nhiều sân bay quốc tế hiện nay được đầu tư hệ thống kho lạnh chuyên biệt với nhiều mức nhiệt khác nhau để phục vụ từng nhóm hàng.

Một số khu vực dành riêng cho dược phẩm, vaccine hoặc thực phẩm tươi sống được kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm liên tục. Thời gian lưu kho cũng được rút ngắn nhằm giảm nguy cơ hàng tiếp xúc với môi trường bên ngoài.

Đây là một trong những lý do Airport Cargo ngày càng trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Những mặt hàng thường sử dụng Cold Chain

Không phải chỉ có thực phẩm mới cần chuỗi lạnh.

Hiện nay, Cold Chain được áp dụng cho nhiều nhóm hàng như:

• Vaccine và dược phẩm.
• Mẫu xét nghiệm y tế.
• Hải sản tươi sống.
• Thực phẩm đông lạnh.
• Hoa tươi.
• Trái cây xuất khẩu.
• Chocolate cao cấp.
• Một số loại hóa chất và chế phẩm sinh học.

Mỗi loại hàng đều có yêu cầu riêng về nhiệt độ, thời gian bảo quản và phương pháp đóng gói.

Kết luận

Cold Chain là một trong những hệ thống phức tạp nhất trong logistics hiện đại. Giá trị của chuỗi lạnh không nằm ở việc giữ hàng “lạnh”, mà ở khả năng duy trì điều kiện bảo quản ổn định từ đầu đến cuối hành trình.

Chỉ cần một mắt xích hoạt động không đúng quy trình, toàn bộ lô hàng có thể bị ảnh hưởng, dù thời gian vận chuyển vẫn đúng kế hoạch.

Khi nhu cầu vận chuyển dược phẩm, thực phẩm cao cấp và các sản phẩm nhạy cảm với nhiệt độ ngày càng tăng, Cold Chain sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong ngành chuyển phát nhanh quốc tế. Một hệ thống chuỗi lạnh vận hành hiệu quả không chỉ bảo vệ chất lượng hàng hóa mà còn góp phần nâng cao độ tin cậy của toàn bộ chuỗi cung ứng toàn cầu.