FIFO VÀ FEFO: DOANH NGHIỆP ĐANG ÁP DỤNG ĐÚNG PHƯƠNG PHÁP QUẢN LÝ TỒN KHO?
Quản lý tồn kho không chỉ là biết còn bao nhiêu hàng trong kho. Điều quan trọng hơn là biết sản phẩm nào cần được xuất trước. Nhiều doanh nghiệp vẫn áp dụng sai phương pháp xuất kho. Hệ quả là hàng hóa tồn đọng, tăng tỷ lệ hủy bỏ và phát sinh chi phí không cần thiết.
Trong số các phương pháp quản lý tồn kho hiện nay, FIFO và FEFO là hai mô hình được sử dụng phổ biến nhất. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng hiểu rõ sự khác biệt giữa chúng.
FIFO là gì?
FIFO là viết tắt của “First In, First Out”.
Hiểu đơn giản, lô hàng nhập kho trước sẽ được xuất kho trước.
Phương pháp này giúp hạn chế tình trạng hàng tồn quá lâu trong kho.
FIFO thường được áp dụng cho các ngành có vòng đời sản phẩm ổn định.
Ví dụ:
- Hàng tiêu dùng.
- Linh kiện điện tử.
- Vật tư công nghiệp.
- Hàng bán lẻ.
Ví dụ về FIFO
Ngày 01/01, doanh nghiệp nhập 100 sản phẩm.
Ngày 10/01, doanh nghiệp nhập thêm 100 sản phẩm cùng loại.
Khi phát sinh đơn hàng, hệ thống sẽ ưu tiên xuất lô nhập ngày 01/01 trước.
Sau khi lô đầu tiên hết, hệ thống mới chuyển sang lô thứ hai.
FEFO là gì?
FEFO là viết tắt của “First Expired, First Out”.
Phương pháp này ưu tiên xuất những sản phẩm có hạn sử dụng gần nhất trước.
Thứ tự nhập kho không phải yếu tố quyết định.
Hạn sử dụng mới là tiêu chí quan trọng nhất.
FEFO đặc biệt phù hợp với các ngành có yêu cầu kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt.
Ví dụ:
- Thực phẩm.
- Đồ uống.
- Dược phẩm.
- Mỹ phẩm.
- Hóa chất.
Ví dụ về FEFO
Một kho hàng có hai lô sữa.
Lô A nhập trước nhưng còn hạn sử dụng 12 tháng.
Lô B nhập sau nhưng chỉ còn hạn sử dụng 6 tháng.
Nếu áp dụng FEFO, lô B sẽ được xuất trước.
Mục tiêu là giảm nguy cơ hàng hóa hết hạn trong kho.
So sánh FIFO và FEFO
| Tiêu chí | FIFO | FEFO |
|---|---|---|
| Nguyên tắc xuất kho | Nhập trước xuất trước | Hết hạn trước xuất trước |
| Tiêu chí quản lý | Thời gian nhập kho | Hạn sử dụng |
| Độ phức tạp | Thấp | Cao hơn |
| Ngành phù hợp | Bán lẻ, sản xuất, linh kiện | Thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm |
| Rủi ro hết hạn | Trung bình | Thấp |
Khi nào nên sử dụng FIFO?
FIFO là lựa chọn phù hợp nếu doanh nghiệp:
- Không quản lý sản phẩm theo hạn sử dụng.
- Có vòng đời sản phẩm dài.
- Cần quy trình vận hành đơn giản.
- Có số lượng SKU lớn.
FIFO giúp giảm thời gian xử lý và dễ triển khai.
Đây là phương pháp được nhiều kho hàng áp dụng trong giai đoạn đầu.
Khi nào nên sử dụng FEFO?
FEFO nên được áp dụng khi sản phẩm có hạn sử dụng rõ ràng.
Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến tổn thất lớn.
Ví dụ:
Một lô thực phẩm hết hạn bị xuất cho khách hàng.
Một lô dược phẩm cận date không được phát hiện kịp thời.
Những trường hợp này không chỉ gây thiệt hại tài chính.
Chúng còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín thương hiệu.
Vì sao quản lý thủ công khó áp dụng FEFO?
Khi số lượng SKU tăng lên, việc theo dõi hạn sử dụng bằng Excel trở nên phức tạp.
Nhân viên phải kiểm tra từng lô hàng.
Thông tin dễ bị bỏ sót.
Sai lệch dữ liệu thường xuyên xảy ra.
Đó là lý do nhiều doanh nghiệp triển khai WMS để tự động hóa quy trình.
Hệ thống có thể:
- Theo dõi hạn sử dụng theo từng lô.
- Cảnh báo sản phẩm sắp hết hạn.
- Đề xuất thứ tự xuất kho.
- Giảm sai sót do thao tác thủ công.
Những sai lầm phổ biến khi áp dụng FIFO và FEFO
| Sai lầm | Hệ quả |
|---|---|
| Không quản lý theo lô | Mất khả năng truy xuất |
| Không cập nhật dữ liệu nhập kho | Sai lệch tồn kho |
| Xuất hàng theo cảm tính | Tăng nguy cơ tồn đọng |
| Không theo dõi hạn sử dụng | Hàng hết hạn trong kho |
| Quản lý bằng Excel khi quy mô lớn | Dễ phát sinh lỗi |
Kết luận
FIFO và FEFO đều là những phương pháp quản lý tồn kho hiệu quả.
Tuy nhiên, mỗi phương pháp phù hợp với một mô hình kinh doanh khác nhau.
Doanh nghiệp cần lựa chọn dựa trên đặc thù sản phẩm và yêu cầu vận hành thực tế.
Nếu doanh nghiệp đang quản lý sản phẩm có hạn sử dụng, liệu quy trình xuất kho hiện tại đã thực sự đảm bảo nguyên tắc FEFO hay chưa?
https://bestlogistics.vn/so-hoa-kho-lanh-nong-san-mien-tay/